Kamera kaydı neden kişisel veridir?
Bir kişinin görüntüsü, onu belirlenebilir kıldığı için kişisel veridir. Site veya apartman yönetimi ortak alanlarda kamera kaydı yaptığında 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) anlamında veri işlemiş olur. Kayıtları yöneten yönetim, uygulamada veri sorumlusu olarak değerlendirilir. Bu durum kameranın yasak olduğu anlamına gelmez; ancak belirli kurallara uyulmasını gerektirir.
Karar ve hukuki dayanak
Ortak alanlara kamera sistemi kurulması, ortak yerlerin kullanımı ve yönetimi ile ilgili olduğundan kat malikleri kurulu kararıyla veya yönetim planındaki yetkiye dayanarak yapılmalıdır. Kişisel veri işlemenin hukuki dayanağı uygulamada genellikle veri sorumlusunun meşru menfaatidir (KVKK m.5/2-f): bina ve sakinlerin güvenliği. Bu dayanak, ilgili kişilerin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek şartıyla kullanılabilir. Kararda kameraların hangi alanları göreceği, kayıtların ne kadar süre saklanacağı ve kimin erişebileceğinin de belirlenmesi önerilir.
Ölçülülük: kamera nereyi görebilir?
KVKK m.4'teki genel ilkeler gereği veri işleme amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmalıdır. Uygun alanlar; bina ve site girişleri, otopark, asansör önleri, bahçe ve çevre duvarı gibi ortak alanlardır. Buna karşılık:
- Bir bağımsız bölümün kapısının içini, penceresini veya balkonunu doğrudan gösteren açılar,
- Komşu parselleri veya kamuya açık yolu gereğinden fazla gösteren açılar,
- Soyunma odası, tuvalet, spor salonu duş alanları gibi mahremiyet beklentisi yüksek alanlar
ölçülülük ilkesine aykırı kabul edilebilir. Özel hayatı doğrudan izleyen bir kayıt, somut olayın koşullarına göre özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m.134) suçu açısından da değerlendirilebilir. Taslaktaki "bu suç kesinlikle oluşur" ifadesi doğru değildir; suçun oluşup oluşmadığı kastın ve kaydın niteliğine göre yargılama sonucunda belirlenir.
Ses kaydı
Güvenlik amacı için çoğu durumda görüntü kaydı yeterli olduğundan, ortak alanlarda ses kaydı yapılması ölçülülük ilkesine aykırı kabul edilmektedir. Bu nedenle kamera sistemlerinde ses kaydı özelliğinin kapatılması önerilir. Taslakta yer alan "ağır idari para cezası" vurgusu abartılıdır; ihlal hâlinde KVKK m.18'deki idari para cezaları gündeme gelebilir ve bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında değişir.
Aydınlatma yükümlülüğü
KVKK m.10 uyarınca kayıt yapılan kişilere; veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, verilerin kimlere aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin hakları hakkında bilgi verilmelidir. Uygulamada bu, girişlere ve kamera bulunan alanlara görünür uyarı levhaları asılması ve ayrıntılı aydınlatma metninin ilan panosunda veya sitenin iletişim kanallarında yayımlanmasıyla yapılır. Levhada yalnızca "kamera ile kayıt yapılmaktadır" yazması tek başına yeterli olmayabilir; ayrıntılı metne nasıl ulaşılacağı da belirtilmelidir.
Kayıtların saklanması ve paylaşılması
- Saklama süresi: Kayıtlar amaç için gerekli süre kadar tutulmalı, ardından otomatik olarak silinmelidir. Süre karar veya politika ile önceden belirlenmelidir.
- Erişim: Kayıtlara yalnızca yetkilendirilmiş kişiler (yönetici, güvenlik amiri gibi) erişmeli, kayıt cihazı kilitli ve şifreli olmalıdır.
- Paylaşım: Görüntülerin sakinlerin mesajlaşma gruplarında veya sosyal medyada paylaşılması hukuka aykırı olabilir ve TCK m.136 (verileri hukuka aykırı olarak verme veya yayma) kapsamında değerlendirilebilir. Bir olay yaşandığında kayıt; emniyet, savcılık veya mahkeme talebi üzerine ilgili makama teslim edilmelidir.
İlgili kişinin hakları
Kayıtta görüntüsü bulunan kişi KVKK m.11'deki haklarını kullanarak yönetime başvurabilir. Yönetim başvuruyu en geç 30 gün içinde sonuçlandırmalıdır (KVKK m.13). Cevap verilmezse veya cevap yetersizse Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu açıktır.
VERBİS ve diğer yükümlülükler
Site yönetimlerinin Veri Sorumluları Sicili'ne (VERBİS) kayıt yükümlülüğü, Kurul kararlarındaki istisna ölçütlerine göre değerlendirilmelidir. Kayıt yükümlülüğü olmasa bile aydınlatma, veri güvenliği ve ilgili kişi başvurularına cevap verme yükümlülükleri devam eder.
Kat malikinin kendi kamerası
Bir kat malikinin kendi kapısının üstüne veya balkonuna taktığı kamera da ortak alanı, merdiven boşluğunu ya da komşunun kapısını görüyorsa, uygulamada hem KVKK hem de kat mülkiyeti açısından uyuşmazlık konusu olabilir. Yalnızca kişinin kendi bağımsız bölümünün içini gösteren ev içi kayıtlar KVKK m.28'deki istisna kapsamında değerlendirilebilir; ancak ortak alanı veya başkasının yaşam alanını gösteren kayıtlar bu istisnanın dışında kalabilir. Bu tür durumlarda önce yönetime yazılı başvuru yapılması, sonuç alınamazsa arabuluculuk ve dava yollarının değerlendirilmesi uygun olur.
Pratik kontrol listesi
- Kamera sistemi için kat malikleri kurulu kararı alın veya yönetim planındaki yetkiyi kontrol edin.
- Kamera açılarını ortak alanlarla sınırlayın; bağımsız bölüm içlerini görmesin.
- Ses kaydı özelliğini kapatın.
- Girişlere aydınlatma levhası asın, ayrıntılı metni yayımlayın.
- Saklama süresini belirleyin ve otomatik silmeyi ayarlayın.
- Kayıtlara erişimi yetkili kişilerle sınırlayın; erişimleri kayıt altına alın.
- Görüntüleri yalnızca yetkili makamların talebi üzerine paylaşın.
Sık sorulan sorular
Sitede kamera takmak için kurul kararı gerekir mi?
Ortak alanlara kamera sistemi kurulması ortak yerlerin yönetimiyle ilgili olduğundan kat malikleri kurulu kararı veya yönetim planında yetki bulunması önerilir.
Kamera kayıtlarında ses kaydı yapılabilir mi?
Güvenlik amacı için çoğunlukla gereksiz olduğundan ölçülülük ilkesine aykırı kabul edilir; ses kaydı kapatılmalıdır.
Kayıtları sakinlerin WhatsApp grubunda paylaşabilir miyim?
Önerilmez. Hukuka aykırı paylaşım KVKK ve TCK m.136 açısından sorun yaratabilir; kayıtlar yetkili makamlara teslim edilmelidir.
Kendi görüntüm hakkında yönetime başvurabilir miyim?
Evet. KVKK m.11'deki haklarınızı kullanabilirsiniz; yönetim en geç 30 gün içinde cevap vermelidir.